هر بار به خرید می‌روید انواع بسته بندی مقوایی را در قفسه‌ها مشاهده می‌کنید. دلیل این امر این است که مقوا یکی از محبوب‌ترین مواد در صنایع بسته‌بندی سراسر دنیاست.



باید هم همینطور باشد چون بسته بندی مقوایی در مقابل سایر روش‌های جایگزین بسته‌بندی، مثل پلاستیک، ارزان و اقتصادی است. با این حال طراحی درست و کاربردی بسته‌بندی مقوایی نیاز به شناخت درست از ویژگی‌های کاغذ و محصول دارد و هنر و مهارت زیادی می‌خواهد.

به خاطر محبوبیتی که گفته شد، این روش بسته‌بندی خواهان فراوانی دارد و نیازهای مشتریان آن هم بسیار گسترده و متنوع است. به همین خاطر انواع بسته‌ بندی مقوایی مختلفی داریم که می‌توان آن‌ها را در گروه‌های عمدۀ زیر طبقه بندی کرد:


جعبه‌های تاشونده

جعبه‌های تاشونده جزو اصلی‌ترین و بزرگترین گروه از انواع بسته بندی مقوایی هستند. این نوع بسته‌بندی را به شکل تخت می‌سازند یا طوری چسب‌کاری می‌شوند که بتوان برای حمل و نقل به محل مورد نظر به صورت تخت در بیایند.

این نوع بسته‌‌بندی را می‌توان به روش‌های اقتصادی و با کمک ماشین‌ آلات مخصوص به سرعت تولید کرد. انواع بسته‌بندی مقوایی که در این کتگوری قرار می‌گیرند را می‌توان خانوادۀ طرح تیوبی یا طرح تخت طبقه کرد.


این خانوادۀ بسته‌بندی گونه‌های تخصصی بسیار زیادی دارد. ظروفی که سطح فوقانی برآمده دارند، جزو همین بسته بندی‌های تیوبی هستند که کاربری‌های فراوانی دارند. بخصوص در بسته بندی صنایع لبنی و آبمیوه‌ ها پر کاربردتر هستند.

مقواها کاملا آهار زنی می‌شوند و آنهایی که دارای پوشش پلی اتیلن هستند در مرحلۀ پر کردن محصول، به شکل نهایی در می‌آیند و با روش‌های پیشرفتۀ حرارتی درزبندی می‌شوند.


جعبه‌هایی که برای این منظور استفاده می‌شوند تتراپک و Combibloc هستند و از نظر ظاهری بسیار شبیه یکدیگر هستند. هر دو لایه‌های متراکم کاغذ و فویل دارند. اصلی‌ترین کاربرد این نوع بسته‌ بندی برای نوشیدنی‌های مختلف مثل شیر و آب‌میوه است.


جعبه‌های ایستاده

این نوع از بسته بندی شامل جعبه‌های صلبی هستند که به صورت آماده (سر هم شده) برای پر شدن به فروش می‌رسند. عیب این نوع بسته بندی این است که به خاطر اینکه از قبل سر هم شده، پیش از پر شدن هم همان‌قدر فضا اشغال می‌کند. صلب بودن این نوع بسته بندی، آن را شکیل‌تر می‌کند. جدای از بحث ظاهری، این خاصیت باعث می‌شود این جعبه‌ها مناسب کاربری ظروف واحد نگهداری هم باشند.

جعبه‌های تخت سینه شکل مقاوم در برابر مایعات


یکی از روش‌های بسته بندی مقوا این است که آن را به شکل سینه‌های گرد یا چهارگوش با درزبندی انتهایی شکل داد. این شکل از انواع بسته بندی مقوایی مناسب مواد خوراکی است.


مثلا برای نگه‌داری بستنی و خوراکی‌های منجمد. ورق‌های تخت را طوری تا می‌زنند و پشت بندی می‌کنند که شبیه به سینی نگهداری شود تا مواد خوراکی منجمد بدون مشکل در آن قرار بگیرند. به خاطر اینکه این نوع بسته بندی معمولا با خوراک مرطوب در تماس است، روی سطح آن را با موم یا پلی اتیلن می‌پوشانند.


برای بسته‌ بندی‌هایی که می‌توان آنها را روی اجاق گذاشت، از پلاستیک مقاوم در برابر حرارت مثل پلی اتیلن ترفتالات استفاده می‌کنند.


انواع بسته بندی مقوایی بیشتر در چه محصولاتی استفاده می‌شوند؟


این روش در محصولات خوراکی فراوانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از خوراکی‌های جامد مثل خامه و پنیر و محصولات منجمد مثل بستنی و دسر‌های یخ زده تا نوشیدنی‌های متنوع مثل شیر و انواع آب میوه‌ها. محصولات پودری چه شیمیایی چه خوراکی مثل انواع آرد. حبوبات، تنقلات، خرما و خوراکی‌های دیگر.


ویژگی محصولاتی که از انواع بسته بندی مقوایی استفاده می‌کنند چیست؟


با وجود محبوبیت زیاد و کم هزینه بودن این روش بسته بندی، باید توجه داشت که نمی‌توان از این روش برای هر کالا و محصولی استفاده کرد. در ادامه ویژگی محصولاتی را که می‌توان با این روش بسته بندی کرد بر می‌شمریم:


1. محصولاتی که وزن زیادی نداشته باشند یا توزیع وزنشان روی یک نقطه متمرکز نباشد.

2. محصولاتی که در آنها بسته بندی برای تحمل وزن کالا نباشد و فقط به عنوان یک پوشش و کاور استفاده شود.

3. کالا دارای لبه‌های برنده یا زوایای تیز نباشد.

4. برای محصولاتی که ترجیح به هزینۀ پایین بسته بندی آنهاست یا استفاده از روش‌های جایگزین هزینۀ سرسام آوری را به تولید کننده تحمیل می‌کند.

5. زیبایی بسته بندی و امکان چاپ کردن برند و اطلاعات دیگر روی بسته بندی مد نظر تولید کننده است.

6. این روش بسته بندی برای اجناس کوچک و خرده‌ریز بسیار کاربردی است.


در بسته بندی های مقوایی از چه مواد و روش‌هایی استفاده می‌شود؟


برای تولید انواع جعبه‌های مقوایی، بسته به اینکه نوع محصول چه چیزی باشد، می‌توان از مقوا با گرماژهای متفاوت و از جنس‌های مختلف استفاده کرد. از رایج‌ترین انواع مقوا در صنعت بسته بندی، می‌توان به مقواهای پشت طوسی اشاره کرد که از نظر ظاهری زیبا و شکیل هستند و در ضخامت‌ها و گرماژهای متنوع تولید می‌شوند.


ضخامت و گرم مقوای بسته بندی


مقوایی که برای ساخت بسته بندی استفاده می‌شود باید دست کم 230 گرمی باشد (230 گرم بر متر مربع). بسته به اینکه ضخامت و استحکام بیشتری نیاز باشد، می‌توان از مقواهای 550 گرم هم استفاده کرد.

حداقل 230 گرم که گفته شد پایین‌ترین لول قابل قبول برای بسته بندی است. کمتر از این مقدار مقاومت اندکی خواهد داشت و غیر استاندارد به حساب می‌آید. بیشتر از عدد 550 گرم هم بیش از حد می‌شود و حقیقت این است که توجیه اقتصادی هم ندارد.


چون با هزینه‌ای که برای آن خرج می‌شود، می‌توان به سراغ جعبۀ کارتنی لمینت شده سینگل فیس رفت که با مقوای 180 گرم ساخته می‌شود و جدای از اینکه مقاومت بسیار خوبی دارد، ظریف‌تر و شکیل تر هم هست.


بهبود کیفیت و تثبیت رنگ چاپ بسته بندی


تمام گزینه‌های پیشین را می‌توان با افزودن یک لایۀ سلفونی روی بسته بندی مقوایی، جدای از بهبود مقاومت و زیبایی، از نظر رنگ چاپ هم تثبیت کرد. اگر بودجه محدود باشد و هدف پایین آوردن هزینه‌ها باشد، می‌توان از روش‌های چاپ جایگزین دیگری هم استفاده کرد. مثلا می‌توان لایه‌های پوششی ورنی یا یو وی را به کار برد تا به صورت منطقه‌ای جلوی محو شدن رنگ چاپ بسته بندی را بگیرند.